| |
Coaching, Counseling & Zorg advies voor kinderen, jongeren & volwassenen met een sociaal, emotioneel of fysieke beperking |
|
Druk, snel afgeleid en impulsief. Deze symptomen zijn kenmerkend voor kinderen die lijden aan het attention deficit hyperactivity disorder syndroom (ADHD). Ongeveer één op de tweehonderd kinderen lijdt aan ADHD. Daarnaast zijn er drieëntwintigduizend kinderen die er voor behandeld worden met Ritalin. Kortom, in elke provincie zijn er bijna tweeduizend kinderen die lijden aan deze stoornis.
Wat is ADHD? Begripsbepaling ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder. De stoornis wordt ook wel omschreven als een aandachtstekort stoornis met hyperactiviteit. Naast ADHD wordt ook de term ADD veel gebruikt. Hier betreft het dan een aandachttekort stoornis zonder hyperactiviteit. Tot voor enkele jaren terug werd ADHD gezien als een ontwikkelingsstoornis. Deze stoornis kwam vooral tot uiting tijdens concentratietaken, impulsiviteit en de motorische onrust. Deze problemen kunnen zoals uit dit hoofdstuk zal blijken, zoveel omvattend zijn dat het onderwijs, het gezinsverband en het verdere functioneren binnen deze maatschappij daar onder lijdt. In het Nederlands kreeg het de benaming “aandachttekort stoornis met of zonder hyperactiviteit”. Aangezien de hyperactiviteit en het gebrek aan impulsbeheersing zeer nauw met elkaar zijn verbonden en beide te maken hebben met een slecht beheersingsvermogen werd de term ADD in 1987 veranderd in de naam van de huidige stoornis ADHD. Daarbij kwam de aantekening dat er drie vormen worden onderscheiden.
Verschijningsvormen bij kinderen In de voorgaande paragraaf heb ik geëxpliceerd hoe men komt aan de term ADHD en wat globaal gezien de problematiek inhoudt. Wat dit voor invloed heeft op het dagelijks functioneren bij kinderen wordt in de volgende paragrafen uiteengezet. Kinderen met ADHD kunnen zich slecht concentreren en hebben daarom moeite om hun aandacht bij een taak te houden. Ze zijn snel afgeleid door de externe attributies (geluiden om hen heen en alles wat er om hen heen gebeurt), wat zowel stabiel als variabel kan zijn. Ze kunnen dit echter wel vasthouden, maar gaan zich sneller vervelen. De taak die ze moeten doen moet een bepaalde manier van spanning hebben en vooral afwisseling is hierbij uitermate belangrijk. ADHD kinderen hebben ook moeite met impulsbeheersing: ze gaan extremistisch impulsief en onnadenkend te werk en zien vaak geen angst. Ze stappen overal op af en zeggen wat hen op de tong ligt. Dat betekent ook dat ze makkelijk beïnvloedbaar zijn en mee laten voeren. Enerzijds maken ze daardoor makkelijk contact en anderzijds raken ze door hun emotionele uitvallen van boosheid, vaak schijnbaar zonder enige aanleiding vriendjes en vriendinnetjes kwijt; wat sommige kinderen eenzaam maakt. Op de derde plaats zijn ze hyperactief; in de volksmond wordt er vaak de term “alle dagen heel druk” aangegeven. Dit is niet excessief! Hun mond staat nooit stil, ze bewegen voortdurend en hebben een enorme energiecapaciteit in zich. Uit de verschillende studies van Barkley¹ uit 1976 en 1978 blijkt dat kinderen met ADHD bijna acht maal zovaak door de kamer lopen, twee maal zoveel bewegen en vier maal zo vaak met hun benen dan de controle kinderen uit dit onderzoek. Al met al een veel grotere bewegelijkheid, maar dan ook zeven dagen per week, dag en nacht! Deze kinderen drijven hun ouders vaak tot wanhoop: het is dan ook niet eenvoudig dagelijks geconfronteerd te worden met een kind dat continu zaken vergeet en afwezig lijkt doordat het in een eigen wereld leeft. Tevens een kind dat niet lijkt te luisteren en niet in staat lijkt taken af te maken en steeds weer ergens anders aan begint. Gesteld wordt wel dat cliënten met ADHD een gemiddelde of grotere intelligentie hebben.
Bij 40 tot 60% van de kinderen waarbij ADHD is geconstateerd ziet men dit samengaan met andere stoornissen, zoals een antisociale gedragsstoornis, depressie, depressie, angststoornissen en oppositionele stoornissen. Tevens gaat ADHD vaak gepaard met leerstoornissen.
Verschillende vormen van ADHD Symptomen van ADD, het type met alleen concentratieproblemen:
In dit type ontbreekt de H van hyperactiviteit. Deze kinderen leiden een leven vol frustraties, niet alleen omdat zij lijken te falen in alles wat ze ondernemen, maar ook ze vaak gestigmatiseerd worden tot lui, ongeïnteresseerd en dom. Feit is dat het deze kinderen vaak niet lukt te behalen wat zij willen, het kost hen teveel energie om ergens toe te komen. Symptomen van HD, het type met alleen hyperactiviteit en impulsiviteit:
Omgangstips bij drukke kinderen in de thuissituatie
1. Bied structuur: Probeer zo duidelijk mogelijk te zijn in uw verwachtingen.Vertel wat uw kind wel mag en wat niet. Wees hierin consequent! Maak eventueel een lijstje met de belangrijkste huisregels en afspraken. Een druk kind is gebaat bij een duidelijke structuur: plotselinge veranderingen van een planning kan hij niet goed verwerken. 2. Geef positieve aandacht: Drukke kinderen krijgen veel aandacht door hun negatieve gedrag. Daardoor vergeten we wel eens om ze te prijzen voor wat ze wel goed doen. Let erop dat u uw kind dus ook aandacht geeft voor dingen die wel goed gaan. Belonen van goed gedrag hoeft niet met geld of cadeaus, maar juist een lach, een grapje, een aai over zijn bol, een extra knuffel, of samen iets ondernemen zonder de anderen van het gezin is al een enorm cadeau. 3. Oefen geduld: Drukke kinderen vinden het vaak moeilijk om geduldig te zijn. Ze zijn snel gefrustreerd als iets niet lukt. Wordt dan niet boos, maar help hen dan bij het vinden van oplossingen. Zo krijgt een kind de kans te leren waar zijn eigen kracht ligt en om zijn creativiteit te gebruiken. 4. Wees voorzichtig met straffen: Straffen kan het kind opzadelen met een negatief zelfbeeld. Bedenk dat een straf altijd onmiddellijk op het verkeerde gedrag moet volgen en niet een paar uur of een dag later. Houd er ook rekening mee dat de beste straf er eentje is die het kind zichzelf ook zou geven. Meestal is een kind dat echt iets verkeerds gedaan heeft, voldoende gestraft door hem korte tijd iets te ontnemen wat hij fijn vindt: even de groep uit, even weg uit de gezellige huiskamer, niet mee met zijn vrienden of een middag geen televisie of computer. 5. Ken uw kind: Vertrouw op uw eigen gevoel over uw kind. Leer zijn karakter kennen: probeer daarom met regelmaat te praten over zijn en uw gevoelens. Praten over gevoelens moet u leren. Als een kind klein is, moet u hem helpen gevoelens onder woorden te brengen. Neem daar de tijd voor en ontwikkel uw eigen vaardigheden hierin. Het is belangrijk dat ouders snel zien hoe het met een kind gaat, wanneer hij overprikkeld raakt en rust nodig heeft. Alleen zo kunnen ze hun helpen zichzelf te leren kennen, zijn eigen gevoelens te ontdekken en zichzelf te leren te beheersen als dat nodig is. 6. Zorg voor ontspanning: Breng rust en regelmaat in het gezinsleven. Bouw ook bewust momenten voor ontspanning in. Probeer een kind daarbij te helpen: zeker een druk kind stopt niet uit zichzelf. Ontdek wat werkt voor uw kind. Stel uw kind op het midden van de dag voor om samen eens een blokje hard te lopen. Samen koken kan ook heel ontspannend zijn. Ook zijn er mogelijkheden voor ontspanningstherapie, waar kinderen zelf ontspanningstechnieken leren. Weet je wat te doen wanneer je opgejaagd bent, kan dit de rest van je leven heel waardevol zijn. 7. Geef uw kind de kans waardevol te zijn: Breng mogelijkheden in het leven van uw kind om te ontdekken dat hij waardevol kan zijn voor anderen. Veel kinderen gaan een gevoel van overbodigheid afreageren met druk gedrag. Maar ook niet-drukke kinderen vinden het fijn wanneer hun ouders laten merken dat ze blij met hen zijn. Zorg ervoor dat je kind een vriendschap kan ontwikkelen. Ook al komt het slecht uit: als uw kind een vriendje wil uitnodigen voor het eten of een logeerpartij, zeg niet te gauw nee. Hetzelfde geldt als je kind iets voor u wil doen (zelf iets koken, schilderen, schoonmaken): sla een aanbod van uw kind niet te snel af, ook al betekent het dat u er zelf meer tijd aan kwijt bent om de rommel weer op te ruimen. Een kind wil weten dat hij ertoe doet voor zijn omgeving, vooral ten opzichte van zijn ouders. 8. Maak uw huis 'kindvriendelijk: Drukke kinderen zijn vaak onhandig: er valt zomaar een glas om. Ze lopen zomaar door een glazen deur. Er gaat vaak iets mis waar u zich aan kunt ergeren. Zorg ervoor dat u uw tolerantiegrens flink omhoog brengt en gebruik humor. Help u zelf en uw kind door je omgeving aan te passen. Vervang tijdelijk de glazen deur door een kunstsof ruit. Schenk de melk in plastic bekers en zet alles wat breekbaar is en waar u erg aan gehecht bent weg. Bepaal op welke plek uw kind zich kan uitleven. Hang ergens een touwladder op, of een boksbal, zet een kleine trampoline in de tuin. Leer een kind hoe hij kan omgaan met een overschot aan energie en gebruik het niet tegen hem. 9. Zorg voor uzelf: Het leven met een druk kind kan heel moeilijk zijn. Zorg voor manieren om even op te laden. Neem de tijd om er even tussenuit te gaan en probeer het contact met je partner te versterken. Praat er met andere ouders over in een veilige omgeving en informeer uzelf. Wanneer u denkt dat u het niet meer alleen aankunt, schroom dan niet om hulp te vragen. 10. Blijf genieten van uw kind: Tot slot: leer te genieten van uw kind. Een kind is meer dan alleen zijn gedrag! Dwing uzelf terug te kijken naar mooie momenten. Stop bijvoorbeeld niet met foto's maken en ze in te plakken als de kleutertijd voorbij is, maar blijf fotograferen, zodat u ook samen met uw kind die momenten kunt herbeleven. Wees blij met wat er goed gaat en stel regelmatig uw verwachtingen bij, want een kind met ontevreden ouders, kan nooit gelukkig zijn!
|
